Hoe schrijf je korter zonder iets kwijt te raken?
Private Writing Assistant
Controleer grammatica en herschrijf tekst met AI die op je eigen apparaat draait. Gratis.
Toevoegen aan Chrome
Toevoegen aan Safari
In het kort
Schrap de woorden die geen betekenis dragen, niet de woorden die dat wel doen. De meeste concepten worden merkbaar korter door lege openingen, dubbelop, gestapelde voorbehouden en zelfstandige naamwoorden die een werkwoord verbergen weg te halen. Lees het resultaat nog één keer om te controleren of elk feit en elk verzoek er nog in staat.
Korter is niet het doel; duidelijker wel
Lezers hebben geen bezwaar tegen lengte; ze hebben bezwaar tegen wachten. Elk woord zonder betekenis laat ze de zin net iets langer vasthouden voordat ze bij de kern zijn. Door die woorden te schrappen lees je een tekst sneller, zonder dat hij minder volledig wordt.
De vraag is dus niet hoeveel woorden eruit moeten. De vraag is welke woorden de lezer zou missen als ze weg waren. Is het antwoord geen enkele, dan kunnen ze weg.
Vijf schrappingen die zelden iets kosten
- Lege openingen. “Hierbij wil ik je laten weten dat”, “Ik wilde even melden dat”, “Het is belangrijk om op te merken dat”. Begin met wat erna komt.
- Dubbelop. “Reeds al”, “eventueel mogelijk”, “met elkaar samenwerken”, “enig en alleen”. Eén woord doet het werk. Vaste paren die een taal of vakgebied bewust gebruikt, zoals “nietig en van generlei waarde” in een contract, zijn een ander verhaal.
- Gestapelde voorbehouden. “Misschien mogelijk enigszins vertraagd” slaat drie keer een slag om de arm. Kies de ene die klopt, of noem het feit: “twee dagen vertraagd”.
- Zelfstandige naamwoorden die een werkwoord verbergen. “Een beslissing nemen” is “beslissen”; “een analyse uitvoeren van” is “analyseren”; “ondersteuning bieden” is “helpen”. Ambtelijk Nederlands zit er vol mee: “zorg dragen voor” is “zorgen voor”, “in overweging nemen” is “overwegen”. Is een werkwoord met een zelfstandig naamwoord gewoon de normale uitdrukking (“een vraag stellen”, “afscheid nemen”), schrap dan alleen de zwaardere varianten.
- Zinnen die de volgende zin aankondigen. “Ik wil graag een paar dingen zeggen over het budget.” Zeg ze.
Elke taal heeft zijn eigen versies hiervan. De lege opening van een formele Spaanse mail is een andere dan die van een Nederlandse, maar beide kunnen meestal weg.
Een voorbeeld
Ik wilde je even laten weten dat we, na zorgvuldige afweging en een grondige beoordeling van alle beschikbare opties, de beslissing hebben genomen om verder te gaan met het tweede voorstel, dat naar onze mening op dit moment in de tijd de best mogelijke optie vormt.
Na het beoordelen van alle opties hebben we voor het tweede voorstel gekozen: we vinden het de beste.
De tweede versie houdt elk feit: er was een beoordeling, die ging over de opties, het tweede voorstel won, en dat is ons oordeel. Ze laat de aanloop weg, het dubbelop (“zorgvuldige afweging” én “grondige beoordeling”) en de vulling (“op dit moment in de tijd”). Ze is een derde zo lang.
Wat je niet schrapt
Sommige woorden lijken vulling maar dragen gewicht. Laat ze staan:
- Namen, getallen en datums. “Binnenkort” is korter dan “uiterlijk vrijdag 14 maart”, maar het is niet hetzelfde bericht.
- Redenen. “Bewerk het bestand niet” werkt minder goed dan “Bewerk het bestand niet; de import draait er ’s nachts op.”
- Beleefdheid die de relatie nodig heeft. Een bedankje of een groet is geen vulling. In sommige talen en op sommige werkplekken komt weglaten ervan onbeleefd over.
- Echte onzekerheid. Weet je het nog niet, dan is “waarschijnlijk” informatie. Schrap de voorbehouden die je niet meent, niet die je wel meent.
Schrap in een tweede ronde
Schrap niet tijdens het schrijven. Opstellen en inkorten vragen een andere soort aandacht, en allebei tegelijk doen maakt elk ervan trager. Schrijf de volledige versie, neem zo mogelijk even pauze en kort dan in. Hardop voorlezen helpt: je struikelt over de woorden die er niet hoeven te staan.
Wil een zin niet korter worden, selecteer hem dan in Private Writing Assistant, klik op Herschrijven en kies Korter. Je krijgt een strakkere versie met de wijzigingen gemarkeerd, in de taal waarin je schreef. Vergelijk hem met de jouwe en houd de versie die nog alles zegt wat je bedoelde. Het draait met Chrome Built-in AI op je computer, dus het concept wordt nergens heen gestuurd. Hoe het werkt legt uit wat er met je tekst gebeurt.
Herschrijf een zin korter, eenvoudiger of professioneler, in 101 talen: voeg Private Writing Assistant toe aan Chrome. Gratis, en je hebt geen account nodig.