Bir metin hiçbir şey kaybetmeden nasıl kısaltılır?
Private Writing Assistant
Cihazınızda çalışan yapay zekâyla dil bilgisini denetleyin ve metni yeniden yazın. Ücretsiz.
Chrome'a ekle
Safari'ye ekle
Kısa özet
Anlam taşıyan kelimeleri değil, taşımayanları atın. Çoğu taslak boş girişleri, aynı şeyi iki kez söyleyen kelimeleri, üst üste binen çekinceleri ve bir fiili saklayan isimleri attığınızda gözle görülür biçimde kısalır. Sonra bir kez daha okuyun ve her bilginin, her isteğin yerinde durduğunu kontrol edin.
Amaç kısa değil, anlaşılır olmak
Okuru yoran uzunluk değil, beklemektir. Anlam taşımayan her kelime, okurun asıl noktaya varmadan cümleyi biraz daha uzun süre aklında tutmasını gerektirir. Bu kelimeleri atmak, metni eksiltmeden daha hızlı okunur hâle getirir.
Yani soru kaç kelime atılacağı değil, okurun hangi kelimelerin yokluğunu fark edeceğidir. Yanıt “hiçbiri” ise gidebilirler.
Neredeyse hiçbir şey kaybettirmeyen beş kısaltma
- Boş girişler. “Bilgilerinize sunmak isterim ki”, “Belirtmek isterim ki”, “Şunu ifade etmek gerekir ki”. Bunlardan sonra geleni yazarak başlayın.
- Aynı şeyi iki kez söyleyen kelimeler. “Geri iade”, “en optimum”, “ileriki gelecek”, “ilk önce”. Tek kelime işi görür. Bir dilin ya da alanın bilerek kullandığı kalıplaşmış ikilemeler, örneğin “yavaş yavaş” ya da sözleşmedeki “hak ve yükümlülükler”, başka bir konudur.
- Üst üste çekinceler. “Muhtemelen biraz gecikebilir gibi görünüyor” üç kez çekinir. Doğru olanı seçin ya da bilgiyi verin: “iki gün gecikecek”.
- Fiili saklayan isimler. “Karar verilmesi sağlandı” aslında “karar verdik”, “inceleme işlemi gerçekleştirildi” “incelendi”, “yardımcı olunması” “yardım”dır. Ama “karar vermek”, “yardım etmek” gibi isim ve yardımcı fiilden oluşan yerleşik fiiller Türkçenin olağan yoludur; yalnızca daha ağır kalıpları kısaltın.
- Bir sonraki cümleyi duyuran cümleler. “Bütçeyle ilgili birkaç şey söylemek istiyorum.” Söyleyin.
Her dilin bunların kendine özgü biçimleri vardır. Resmî bir Türkçe e-postadaki boş giriş, İspanyolca ya da Almanca bir e-postadakine benzemez, ama ikisi de genellikle atılabilir.
Bir örnek
Bilgilerinize sunmak isterim ki, mevcut tüm seçeneklerin titizlikle değerlendirilmesi ve kapsamlı bir şekilde incelenmesi neticesinde, ikinci teklifin, tarafımızca şu an itibarıyla mümkün olan en iyi seçenek olarak değerlendirilmesi sebebiyle, bu teklif ile ilerlenmesine karar verilmiştir.
Tüm seçenekleri inceledik ve ikinci teklifi seçtik: Bize göre en iyisi bu.
İkinci hâli her bilgiyi koruyor: bir değerlendirme yapıldı, tüm seçenekleri kapsadı, ikinci teklif kazandı ve bu bizim görüşümüz. Atılanlar giriş cümlesi, iki kez söylenen şey (“titizlikle değerlendirilmesi” ve “kapsamlı bir şekilde incelenmesi”) ve dolgu ifadeler (“şu an itibarıyla”, “tarafımızca”). Metin üçte bir uzunluğa indi.
Neler kısaltılmamalı?
Bazı kelimeler dolgu gibi görünür ama yük taşır. Onları tutun:
- Adlar, sayılar ve tarihler. “Yakında”, “14 Mart cuma gününe kadar”dan kısadır ama aynı mesaj değildir.
- Gerekçeler. “Lütfen dosyayı düzenlemeyin”, “Lütfen dosyayı düzenlemeyin; gece aktarım bu dosyadan yapılıyor” kadar iyi işlemez.
- İlişkinin gerektirdiği nezaket. Bir teşekkür ya da selam dolgu değildir. Bazı dillerde ve iş yerlerinde bunları atlamak kaba okunur.
- Gerçek belirsizlik. Henüz bilmiyorsanız “muhtemelen” bir bilgidir. Kastetmediğiniz çekinceleri atın, kastettiklerinizi değil.
İkinci geçişte kısaltın
Yazarken kısaltmayın. Taslak yazmak ve budamak farklı türde dikkat ister; ikisini aynı anda yapmak ikisini de yavaşlatır. Tam sürümü yazın, mümkünse ara verin, sonra budayın. Taslağı sesli okumak işe yarar: Orada olması gerekmeyen kelimelerde takılırsınız.
Direnen bir cümle için Private Writing Assistant'ta onu seçin, “Yeniden yaz”a tıklayın ve “Daha kısa”yı seçin. Yazdığınız dilde, değişiklikleri vurgulanmış daha sıkı bir sürüm alırsınız. Kendinizinkiyle karşılaştırın ve kastettiğiniz her şeyi hâlâ söyleyeni tutun. Bilgisayarınızda Chrome Built-in AI ile çalışır; taslak hiçbir yere gönderilmez. Nasıl çalışır sayfası metninize ne olduğunu anlatır.
Bir cümleyi 101 dilde daha kısa, daha sade ya da daha profesyonel hâle getirin: Private Writing Assistant'ı Chrome'a ekleyin. Ücretsizdir ve hesap gerektirmez.