Hoe lang moet een zin zijn?
Lang genoeg voor één gedachte, en niet langer. Er bestaat geen ideaal aantal woorden, want elke taal bouwt zinnen anders op, maar een zin met twee of drie gedachten leest bijna altijd makkelijker als twee of drie zinnen.
Waarom woorden tellen niet werkt
Je komt regels tegen als ‘nooit meer dan 20 woorden’. Als waarschuwing zijn ze handig, als regel zwak. Het Duits en het Fins stoppen veel betekenis in lange samenstellingen (het Nederlands trouwens ook), het Chinees en het Japans zetten niet eens spaties tussen woorden, en een precieze zin in een contract moet zo lang zijn als de voorwaarde die hij beschrijft.
Een betere toets werkt in elke taal: hoeveel gedachten moet de lezer vasthouden tot de punt?
Eén gedachte per zin
Een zin is een eenheid van aandacht. De lezer houdt hem vast tot de punt en laat hem dan los. Stop drie gedachten in één zin en de lezer moet ze alle drie vasthouden, uitzoeken welke ertoe doet en onthouden hoe ze samenhangen, allemaal tegelijk.
Het nieuwe reserveringssysteem, dat IT maandag na twee weken testen met het verkoopteam heeft uitgerold, vervangt de oude spreadsheet, dus gebruik die spreadsheet vanaf vandaag niet meer en neem bij problemen contact op met de helpdesk in plaats van de gegevens zelf aan te passen.
Maak reserveringen vanaf vandaag in het nieuwe systeem, niet meer in de oude spreadsheet. Lijkt er iets niet te kloppen, neem dan contact op met de helpdesk in plaats van de gegevens zelf aan te passen. IT heeft het systeem maandag uitgerold, na twee weken testen met het verkoopteam.
De eerste versie is niet fout. Het zijn vier berichten in één zin, met de instructie ergens in het midden. De tweede zet de instructie voorop, de uitzondering op twee en de achtergrond achteraan, waar wie hem niet nodig heeft kan stoppen met lezen.
Waar je splitst
Splits waar de gedachte verandert. Goede plekken zijn de woorden waarmee een nieuwe gedachte begint, zoals ‘en’, ‘maar’, ‘dus’ en ‘dat’ of ‘die’, en de opmerkingen die je tussen komma’s of haakjes zet. Zet na het splitsen de belangrijkste zin vooraan.
Houd delen bij elkaar die van elkaar afhangen. Een voorwaarde en het gevolg horen in één zin: ‘Als de betaling mislukt, wordt de bestelling geannuleerd.’ Splits die en de tweede zin betekent op zichzelf niets meer.
Wissel lengtes af
Een pagina met alleen korte zinnen klinkt hakkerig, als een lijstje dat hardop wordt voorgelezen. Wissel af: een korte zin voor de kern, een langere voor de redenering, en weer een korte om af te sluiten. Hebben drie zinnen op rij dezelfde lengte en vorm, dan gaat de lezer scannen.
Hardop lezen is de snelste toets. Een zin die je niet in één adem kunt uitspreken, bevat meestal meer dan één gedachte.
Wanneer lange zinnen juist goed zijn
Sommige lange zinnen verdienen hun lengte: een opsomming, een precieze juridische of technische voorwaarde, een citaat. En lezers van sommige talen verwachten in formele tekst langere zinnen. Het doel was nooit kort. Het doel is makkelijk te volgen.
Leg er een tweede versie naast
Is een zin je ontglipt, dan helpt het om hem herschreven te zien. Selecteer in Private Writing Assistant de zin, klik op Herschrijven en kies Eenvoudiger of Korter. Je krijgt een nieuwe versie met de wijzigingen gemarkeerd, in dezelfde taal. Neem hem over, probeer het opnieuw of leen er één idee uit en schrijf de rest zelf.
Private Writing Assistant controleert en herschrijft tekst in 101 talen met Chrome Built-in AI, op je eigen computer. De veelgestelde vragen laten zien waar hij werkt.